Vitamine D: Flexibele suppletie voor optimale gezondheid

Is vitamine D eigenlijk een vitamine?

Vitamine D neemt een bijzondere plaats in onder de vitamines. In tegenstelling tot de meeste vitamines, die we uitsluitend via voeding moeten binnenkrijgen, kan ons lichaam vitamine D zelf aanmaken onder invloed van zonlicht. Een kleiner deel komt uit voeding, zoals vette vis (zalm, haring, sardines), orgaanvlees (lever, nieren), eieren en bepaalde paddenstoelen (de enige niet-dierlijke bron). Daarnaast wordt vitamine D toegevoegd aan verrijkte producten zoals zuivel of ontbijtgranen.

Zonlicht blijft echter de belangrijkste bron, omdat het de huid aanzet tot de aanmaak van vitamine D. In België is deze blootstelling vaak onvoldoende, vooral in de winter, wat de natuurlijke synthese beperkt. Geschat wordt dat 90–95% van de Belgische bevolking onvoldoende vitamine D binnenkrijgt in deze periode, afhankelijk van leeftijd en levensstijl (1). Een langdurig tekort kan leiden tot botproblemen zoals rachitis bij kinderen, osteomalacie of osteoporose bij volwassenen.

Wat is de aanbevolen optimale dosis?

Hoewel nationale aanbevelingen kunnen variëren en er geen Europees consensus bestaat, stellen verschillende referentiebronnen – zoals de Hoge Gezondheidsraad, EFSA en het RIZIV (vooral bij ouderen) – vergelijkbare doses voor. Over het algemeen wordt een dagelijkse inname van 800–2.000 internationale eenheden (IE) aanbevolen voor volwassenen, met aanpassing afhankelijk van zonblootstelling (voldoende zon kan lagere doses rechtvaardigen). 

Opmerking: 1 µg vitamine D = 40 IE.

In bepaalde situaties, zoals bij een ernstig tekort dat snel gecorrigeerd moet worden, kunnen hogere startdoses worden gegeven, gevolgd door onderhoudsdoses om optimale bloedspiegels te behouden (30–50 ng/mL, of 75–125 nmol/L) (2). Bij patiënten met chronische nierziekte wordt soms aangeraden te starten met 5.000–7.000 IE per dag gedurende 12 weken, aangepast aan het initiële niveau en lichaamsgewicht (3).

Dagelijks, wekelijks of maandelijks: weinig verschil

Vitamine D wordt opgeslagen in vetweefsel en geleidelijk afgegeven in de bloedbaan. Dit maakt flexibele toediening mogelijk: dagelijks, wekelijks of maandelijks. Klinische studies tonen aan dat deze schema’s vergelijkbaar zijn in effectiviteit en veiligheid, zolang de dosis niet te hoog is (4).

Het is echter aan de arts, in overleg met de patiënt, om het meest geschikte doseringsschema te bepalen om een goede therapietrouw te garanderen: sommige patiënten nemen consequent hun dagelijkse dosis, terwijl anderen beter gebaat zijn bij een maandelijkse toediening in één keer.

Specifieke patiëntengroepen Sommige populaties lopen een verhoogd risico op tekorten: obesitas, leverziekten, malabsorptiesyndromen, ouderen of polymediceerde patiënten, zwangere vrouwen en kinderen.

Betere therapietrouw dankzij flexibele schema’s

Het succes van vitamine D-supplementatie hangt sterk af van de therapietrouw. Patiënten volgen over het algemeen maandelijkse schema’s beter dan dagelijkse, omdat dagelijkse inname belastender kan zijn (5). Het is daarom essentieel om de frequentie af te stemmen op de voorkeuren van de patiënt en de klinische situatie.

Conclusie

Hoewel supplementatie duidelijke voordelen biedt, kan een overmatige inname schadelijk zijn. Gebruik supplementen altijd met de nodige voorzichtigheid.

Vitamine D-tekorten kunnen effectief en veilig worden gecorrigeerd via flexibele doseringsschema’s. Bij het volgen van de aanbevolen dagelijkse, wekelijkse of maandelijkse inname is er geen risico op overdosering.
Te veel vitamine D kan bijwerkingen veroorzaken zoals een te hoog calciumgehalte, hartritmestoornissen, verwardheid, verlies van eetlust, misselijkheid, nierstenen, enz.

Bij twijfel, raadpleeg altijd uw arts of apotheker.

Ontdek de producten van SMB hier.

1.Sciensano (2017). Intake of Fat-Soluble Vitamins in the Belgian Population. Nutrients, 9(8): 860.

2. Pludowski P. et al. (2022). Clinical Practice in the Prevention, Diagnosis and Treatment of Vitamin D Deficiency: A Central and Eastern European Expert Consensus Statement. Nutrients, 14(7): 1483.22

3. Jørgensen HS et al. (2025). The role of nutritional vitamin D in chronic kidney disease–mineral and bone disorder in children and adults with chronic kidney disease [...] Nephrology Dialysis Transplantation, 40(4): 797‑822.

4. Ish‑Shalom S. et al. (2008). Comparison of daily, weekly, and monthly vitamin D3 in elderly hip fracture patients. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 93(9): 3430–3435. & Toth P. et al. (2017). Safety and Efficacy of Weekly 30,000 IU Vitamin D Supplementation as a Slower Loading Dose Administration Compared to a Daily Maintenance Schedule in Deficient Patients: A Randomized, Controlled Clinical Trial. J Pharmacovigil, 5: 233.

5. Bruyère O. et al. (2015). A phase IV, two‑armed, randomized, cross‑over study comparing compliance with once‑a‑month administration of vitamin D₃ to compliance with daily administration of a fixed‑dose combination of vitamin D₃ and calcium during two 6‑month periods. Osteoporosis International, 26(12): 2863–2868.