Vitamine D: Flexibele suppletie voor optimale gezondheid

Is vitamine D wel écht een vitamine?

Vitamine D neemt een bijzondere plaats in binnen het spectrum van vitamines. In tegenstelling tot de meeste vitamines, die we uitsluitend via voeding binnenkrijgen, kan ons lichaam vitamine D zelf aanmaken onder invloed van zonlicht. Slechts een kleiner deel wordt via voeding verkregen, bijvoorbeeld uit vette vissoorten zoals zalm, haring en sardines, levertraan, eieren en bepaalde paddenstoelen. Daarnaast wordt vitamine D soms toegevoegd aan verrijkte producten zoals zuivel en ontbijtgranen.

Desondanks blijft blootstelling aan zonlicht de belangrijkste bron van vitamine D, omdat dit de aanmaak in de huid stimuleert. In België is de blootstelling aan zonlicht echter vaak onvoldoende, vooral in de wintermaanden, waardoor het lichaam niet genoeg vitamine D kan produceren. Geschat wordt dat 90–95% van de Belgische bevolking in deze periode een onvoldoende vitamine D-inname heeft, afhankelijk van leeftijd en levensstijl [Sciensano]. Een langdurig tekort kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals osteomalacie en osteoporose.

Aanbevelingen voor supplementatie

Hoewel nationale richtlijnen verschillen, adviseert een Europese expertconsensus dagelijks een equivalent van 800 tot 2.000 internationale eenheden (IE) vitamine D voor volwassenen. De aanbevolen dosis kan variëren afhankelijk van individuele zonblootstelling, waarbij bij voldoende zonlicht lagere doseringen volstaan.

Let op: 1 µg vitamine D komt overeen met 40 IE.

In sommige gevallen, zoals bij een snel te corrigeren tekort, kunnen hogere startdoses nodig zijn, gevolgd door onderhoudsdoses om optimale bloedwaarden te behouden (30–50 ng/mL, of 75–125 nmol/L) [Pludowski et al., 2022].

Bij patiënten met chronische nierziekte wordt soms gestart met hogere doses van 5.000 tot 7.000 IU per dag gedurende 12 weken, met aanpassingen op basis van het startniveau en lichaamsgrootte [Jorgensen et al., 2025].

Dagelijks, wekelijks of maandelijks: het maakt weinig verschil

Vitamine D wordt opgeslagen in vetweefsel en geleidelijk in de bloedbaan afgegeven. Daardoor kan supplementatie dagelijks, wekelijks of maandelijks plaatsvinden. Klinische studies tonen aan dat al deze schema’s even effectief en veilig zijn voor het verhogen van vitamine D-spiegels, mits de dosis niet te hoog is [Ish-Shalom et al., 2008; Toth et al., 2017].

In België wordt vitamine D vaak voorgeschreven in hogere doses, zoals 25.000 IE, bijvoorbeeld bij klinisch toezicht. Gerandomiseerde studies met deze dosis tonen een lineaire stijging van de 25(OH)D-spiegels over 12 weken, evenredig met de toegediende hoeveelheid, tot maximaal 200.000 IE per maand, zonder gerapporteerde bijwerkingen [Cavalier et al., 2013; Schleck et al., 2015]. 

Overdoses moeten echter vermeden worden. Enkel doses boven 50.000 IU (of 100.000 IU bij nierpatiënten) en schema’s met intervallen langer dan een maand worden afgeraden [Pludowski et al., 2022].

Specifieke patiëntgroepen

Bepaalde groepen hebben een hoger risico op tekorten, zoals volwassenen met obesitas, leverziekten, malabsorptiesyndromen, ouderen of multi-zieke patiënten die meerdere medicijnen gebruiken. Bij hen kunnen hogere doses, zoals 30.000 IE twee keer per week of 50.000 IE per week, effectief zijn om snel een tekort te corrigeren [Pludowski et al., 2024].

Studies tonen ook dat een maandelijkse dosis van 50.000 IE een vergelijkbaar resultaat geeft als een dagelijkse dosis van 2.000 IU, maar dat het sneller het streefdoel bereikt [De Niet et al., 2018]. Zelfs bij pasgeborenen kan een bolusdosis van 50.000 IE de vitamine D-spiegel effectief verhogen zonder risico op hypercalciëmie [Huynh et al., 2017].

Betere therapietrouw met flexibele doses

Het succes van vitamine D-suppletie hangt sterk af van therapietrouw. Patiënten houden zich vaker aan maandelijkse dan aan dagelijkse doses, vooral omdat minder frequente inname praktischer is [Bruyère et al., 2015]. Daarom is het belangrijk om de frequentie van supplementatie af te stemmen op de voorkeuren van de patiënt en de klinische context.

Conclusie

Hoewel suppletie duidelijk voordelen biedt, kan overconsumptie schadelijk zijn. Vitamine D-supplementen zijn in België ruim verkrijgbaar zonder voorschrift, wat het risico op overmatig gebruik vergroot. Het is daarom belangrijk om de inname goed te monitoren, zodat zowel een tekort als een overdosering wordt vermeden.

Vitamine D-tekort kan effectief en veilig worden aangepakt met flexibele doseringsschema’s. Het vitamine D gamma van Laboratoires SMB biedt betrouwbare, zuivere formules, met een bewezen werkzaamheid en een brede keuze aan doseringen, zodat patiënten en artsen samen een behandeling kunnen kiezen die past bij individuele behoeften en levensstijl.